Prowadzenie stowarzyszenia to codzienne wyzwania i ogromna satysfakcja. Do tej pory jednak księgowość dla wielu średnich organizacji pozarządowych oznaczała konieczność prowadzenia skomplikowanych, pełnych ksiąg rachunkowych. Opublikowana nowelizacja Ustawy o działalności pożytku publicznego wprowadza rewolucyjną zmianę, która pozwoli znacznie większej liczbie stowarzyszeń na skorzystanie z uproszczeń. W tym przewodniku FinaLab wyjaśni nie tylko, na czym polegają obecne zasady, ale przede wszystkim, jak przygotować Twoją organizację na nowe, korzystniejsze przepisy.
Księgowość stowarzyszenia dzisiaj: Pełne księgi vs UEPiK
Obecnie każde stowarzyszenie musi wybrać jedną z dwóch form ewidencji finansowej. Wybór ten zależy głównie od skali działalności i źródeł przychodów.
- Pełna księgowość: Standard oparty na Ustawie o rachunkowości, obowiązkowy dla stowarzyszeń prowadzących działalność gospodarczą lub których przychody przekraczają ustawowy limit. To najbardziej sformalizowana i wymagająca opcja.
- Uproszczona ewidencja przychodów i kosztów (UEPiK): Znaczne ułatwienie dla mniejszych NGO, pozwalające na prowadzenie prostej, tabelarycznej ewidencji. Aby z niej skorzystać, organizacja musi działać w sferze zadań publicznych, nie prowadzić działalności gospodarczej i nie przekraczać limitu przychodów.
W 2025 limit UEPiK został podniesiony do 1 000 000 zł. Zgodnie z opublikowaną nowelizacją przepisów, od 2025 roku limit przychodów uprawniający do prowadzenia UEPiK zostanie podniesiony.
- Cecha: Limit przychodów wzrośnie do 1 000 000 zł.
- Przewaga: Grupa stowarzyszeń, która do tej pory musiała prowadzić pełną, kosztowną księgowość, będzie mogła przejść na znacznie prostszy model ewidencji.
- Korzyść: Dla Twojego stowarzyszenia w Warszawie oznacza to potencjalnie ogromną oszczędność czasu i pieniędzy, mniejszą biurokrację i możliwość skupienia zasobów na działalności statutowej.
Przykład z Warszawy: Stowarzyszenie „Warszawscy Artyści”, które organizuje festiwal i finansuje się z dotacji miejskich oraz darowizn, osiąga roczny przychód na poziomie 400 000 zł. Do końca 2025 roku muszą prowadzić pełne księgi. Dzięki zmianie, od 2026 roku będą mogli przejść na UEPiK, co znacząco zredukuje ich koszty administracyjne.
Jakie obowiązki pozostają bez zmian?
Nawet po przejściu na UEPiK, pewne fundamentalne obowiązki pozostają.
- Deklaracja CIT-8 Każde stowarzyszenie, niezależnie od formy księgowości i tego, czy osiąga dochód, musi co roku składać elektroniczną deklarację CIT-8 do właściwego urzędu skarbowego (np. Urząd Skarbowy Warszawa-Mokotów). Termin mija z końcem trzeciego miesiąca po zakończeniu roku obrotowego.
- Obowiązki ZUS i PIT przy zatrudnieniu Jeśli stowarzyszenie zatrudnia pracowników na umowę o pracę lub zlecenie, nadal pełni funkcję płatnika składek ZUS i zaliczek na podatek dochodowy, co wiąże się z obowiązkiem sporządzania list płac i comiesięcznych deklaracji.
- Sprawozdawczość Choć na UEPiK nie sporządza się pełnego sprawozdania finansowego dla KAS, organizacja musi być w stanie rzetelnie przedstawić swoje finanse organom nadzorczym czy grantodawcom. UEPiK jest właśnie narzędziem do zapewnienia tej przejrzystości.
Jak FinaLab Ci pomoże?
- Audyt: Sprawdzimy, czy Twoje stowarzyszenie na pewno będzie kwalifikować się do uproszczonej ewidencji.
- Planowanie: Pomożemy zorganizować finanse w 2025 roku tak, aby przejście w 2026 było płynne i bezproblemowe.
- Bieżąca obsługa: Zapewnimy profesjonalne prowadzenie UEPiK lub pełnych ksiąg, gwarantując spokój i zgodność z przepisami.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
- Co dokładnie zmieniło się w UEPiK dla stowarzyszeń? Najważniejszą zmianą było podniesienie limitu przychodów do 1 000 000 zł rocznie. Pozostałe warunki, takie jak brak działalności gospodarczej, pozostają bez zmian. Informacje bazują na opublikowanej nowelizacji Ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
- Czy przejście na UEPiK jest obowiązkowe, jeśli spełniamy warunki? Nie, to jest uprawnienie, a nie obowiązek. Stowarzyszenie, nawet jeśli kwalifikuje się do UEPiK, może dobrowolnie zdecydować o dalszym prowadzeniu pełnej księgowości, jeśli np. wymaga tego statut lub regulaminy grantodawców.
Nie czekaj na ostatnią chwilę. Zapisz się na konsultację w FinaLab.pl.
